Kızılırmak Deltası

Kızılırmak Deltası Hakkında

Kızılırmak Deltası, Kızılırmak nehrinin taşıdığı alüvyonlar ile oluşan, ülkemizdeki en büyük deltalardan biridir. Samsun ilinin Bafra, Engiz ve Alaçam ilçe sınırları içerisinde yer almaktadır.

Delta ovası, denizden güneye, basamaklar halinde yükselmektedir. Kızılırmak nehrinin her iki kenarında platolar, daha gerisinde ise dağlar yer almaktadır. Platolar, yay şeklinde uzanmakta ve yükseklikleri 600-800 metreye varan Kuzey Anadolu Dağlarının ilk sırasını oluşturmaktadır. Geride yer alan dağlar ise 1000-1500 metre yüksekliğindedir.

Kızılırmak deltasının doğal özellikleri büyük ölçüde korunabilmiştir. Ülkemizin Karadeniz kıyısındaki tek sulak alanıdır. Deltanın eşine az rastlanır bir biyolojik çeşitliliğe sahip olmasını sağlayan unsurlar farklı ekolojik karakterlerdeki habitatların bir arada bulunması (deniz, göl, ırmak, mera, sazlık, kumul, çayır, orman, bataklık ve tarım alanları gibi), besin maddelerince zenginlik ve uygun iklim koşulları oluşturmaktadır.

Deltada yedi tane göl bulunmaktadır. Bunlardan altısı doğu, biri batı yakasındadır. Batıda yer alan, Karaboğaz Gölü’dür. Gölün toplam alanı, çevresindeki bataklık ve sazlık alanlar ile birlikte 1400 hektardır. Doğuda yer alan göller ise Tatlı Göl, Balık Gölü, Gıcı Gölü, Çernek Gölü, Uzun Göl ve Liman Gölü’dür. Göllerin suları az tuzludur. Sadece Balık Gölü’nün denizle bağlantısı vardır. Bu gölde denizden su girişinin olduğu dönemlerde tuzluluk oranı artmaktadır.

Tamamı sığ olan göllerin en derin yeri 3 metreyi geçmez. Su seviyesinin yüksek olduğu dönemlerde de durum değişmez. Ortalama derinlik 1.5 metreye yakındır. İlkbaharda suların yükselmesi ile birlikte geniş alanlar su altında kalmaktadır. Deltanın doğusunda bulunan göllerin neredeyse hepsi birleşmektedir ve tek bir gölü andırmaktadır. Bu dönemde Galeriç ormanının da büyük bir kısmı su altında kalmaktadır ve eşsiz bir görünüm oluşturmaktadır.

Deltadaki karakteristik oluşumlardan biri de göllerle deniz arasındaki kumullardır. Kumulların yükseklikleri 7-8 metredir ve 200-300 metrelik şeritler halinde kıyı boyunca uzanmaktadırlar. Bazı yerlerde 12 metreye ulaştıkları da görülmektedir.